Шмат гасцей сабралася ў першы дзень вясны ў доме Еўдакіі Сазонцьеўны Краўчук, якая жыве ў Імянінах. Павіншаваць доўгажыхарку са 100-гадовым юбілеем прыйшлі старшыня тутэйшага сельвыканкама Т.У.Сухарэвіч, старшыня раённай ветэранскай арганізацыі С.Я.Лапа і яго падначаленыя, кіраўнікі “пярвічак” з Імянін і Брашэвіч М.П.Еўчык і Н.Л.Грыцук, спецыяліст па сацыяльнай рабоце Драгічынскага ТЦСАН Т.Л.Рымпо і сама-дзейныя артысты Імянінскага сельскага Дома культуры.Еўдакія Сазонцьеўна з удзячнасцю прымала кожнае віншаванне і пажаданне, і вочы яе вільгатнелі ад расчуленых слёз. Не чакала, пэўна, састарэлая жанчына ні гасцей, ні ўшанаванняў у гэты дзень, бо так склаўся яе лёс, што засталася яна зусім адзінокай.Пазней, калі работнікі Імянінскага Дома культуры і бібліятэкі пад баян праспявалі для юбіляркі пра мілага, які пакідае сваю каханую, Е.С.Краўчук папрасіла выканаць яшчэ і ваенную песню. Відаць, добра помніцца доўгажыхарцы вайна, бо менавіта яна стала пачаткам краху яе сямейнага шчасця.А быў жа калісьці ў жанчыны і дом у вёсцы Субаты, і каханы муж Фёдар, і чатыры сыночкі, як дубочкі: Валодзя, Васіль, Мікалай і Сяргей. У 1944 годзе яе Фёдар пайшоў на вайну і з фронту дамоў не вярнуўся. Так у няпоўныя 35 гадоў Еўдакія засталася салдацкай уда-віцай. Яе сярэдні сынок – Коля – загінуў ад наступстваў вайны – падарваўся на міне. А астатнія дзеці Краўчукоў, застаўшыся без бацькі, выбіваліся ў людзі, як маглі. Вася паехаў у Цюмень, дзе пазней і памёр. Там жа, у Расіі, смерць напаткала і Вало-дзю, а самы малодшы – Сяргей — увогуле згінуў без вестак на прасторах суседняй краіны.Унукі, што жылі бліжэй, таксама паўміралі. Ведае Еўдакія Сазонцьеўна, што недзе ёсць Сяргеевы дзеці, і калісьці даўно яна нават спрабавала знайсці іх. Але безвынікова. Цяпер ёй іншым разам толькі сніцца, што ў акно яе дома стукаюцца ці то ластаўкі, ці то галубкі. І верыцца жанчыне, што гэтак яе блізкія падаюць ёй вестку пра хуткае спатканне.Некаторы час назад Е.С.Краўчук напаткала яшчэ адна бяда: яна спрабавала зварыць варэнне ў сваім старэнькім доме ў Субатах, недзе дапусціла неасцярожнасць і ўсё згарэла. Яна сама тады ў чым стаяла, так і выбегла на вуліцу, так і засталася.Пашанцавала, што на дом была аформлена і абавязковая, і добраахвотная страхоўка, і за тыя грошы бабулі набылі невялікі дом і што-кольвечы з маёмасці ў суседняй вёсцы Імянін. Тут яе даглядае мясцовая жанчына, таму жыве Еўдакія Сазонцьеўна быццам бы і няблага. Хоць час да часу яе адольвае сум па роднай вёсцы Субаты і тых мясцінах, дзе пражыла ўсё жыццё. Пэўна, для чалавека ў такім узросце любое перасяленне – як пакаранне. Бо няма ўжо ў яго ні моцных каранёў, ні сілы, каб прыжывацца на новым месцы…Таму гасцей у свой юбілейны дзень нараджэння Е.С.Краўчук сустракала з радасцю і задавальненнем. Яна свядома прымала падарункі і пажаданні, дзякавала за песні і ўвагу. Але кожны раз, калі прыходзілася нешта ўзгадаць, калі памяць яе вярталася ў мінулае, састарэлая жанчына не то з болем, не то са здзіўленнем пыталася: “За што мне такое доўгае жыццё? За якія заслугі? Ці за грахі якія?..”Хто ведае?.
Галіна ШАФРАНФота аўтара.
