spot_img
spot_imgspot_imgspot_imgspot_img

ВОГНЕННЫМІ ДАРОГАМІ ВАЙНЫ

Дата:

Сёння нам хочацца расказаць пра Ю.М.Самаркіна, былога партызанскага камандзіра атрада імя Калініна, першага пасляваеннага старшыню Драгічынскага райвыканкама. За ратныя подзвігі Юрый Мікалаевіч быў узнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга і Айчыннай вайны 1-й ступені, некаторымі медалямі.

У час вайны, як сцвярджалі сведкі, гэта быў невысокага росту, з адкрытым тварам малады мужчына. Яго русыя валасы надзвычай дзіўна гарманіравалі з блакітнымі вачамі, у якіх вельмі часта ўспыхвала ўсмешка з хітрынкай. Вясёлы, амаль заўсёды безжурботны, ён звычайна гаварыў скорагаворкай, умела выкарыстоўваючы прымаўкі і прыказкі, шмат чаго бачыў і многае перажыў, спазнаў гора, як кажуць, прайшоў агонь, ваду і медныя трубы.

У першыя дні вайны ў цяжкім баі з ворагам Ю.М.Самаркін быў цяжка паранены. У непрытомнасці яго падабралі гітлераўцы і адправілі ў лагер для ваеннапалонных. Аднак у ім ён знаходзіўся толькі 5 дзён, пасля чаго ўдала ўцёк. Дарэчы, гэта было на тэрыторыі Польшчы. Там, у верасні 1941 года, Юрый Мікалаевіч і арганізаваў партызанскі атрад, які ў хуткім часе налічваў у сваіх радах 70 чалавек. Прайшоў з імі вялікі і складаны шлях. Ваяваў з нямецка-фашысцкімі захопнікамі пад Львовам, у Карпатах, Чэхаславакіі. Аднак у цяжкіх, няроўных баях атрад быў разбіты. Партызаны, якія ўцалелі, паасобку прабіраліся на Радзіму.
— 1 жніўня 1942 года Юрый Самаркін упершыню трапіў у наш атрад, — у свой час расказваў былы камандзір партызанскага атрада імя Шыша М.М.Папоў. – У той час мы знаходзіліся на тэрыторыі Лунінецкага раёна. Вось тады і адбылося наша першае знаёмства, завязалася дружба, якой было наканавана працягвацца многія гады.
Адлік баявых дзеянняў у атрадзе імя Шыша Самаркін пачаў, як кажуць, з нуля. Яго прызначылі радавым ва  ўзвод разведкі на выпрабаванне і “абкатку”. Прабыў тут усяго тры месяцы. Аднак і за гэты нядоўгі час паказаў камандаванню, радавым байцам глыбокія веды ваеннай справы, тактыку і стратэгію вядзення партызанскай барацьбы з ворагам.
Галоўнае ж, што сябры па зброі ў ім бачылі, гэта глыбіню мыслення, хуткасць арыентавання і правільнасць прымаемых рашэнняў у самых складаных сітуацыях, кемлівасць, бязмежную смеласць і адвагу, мужнасць і стойкасць. Усё гэта дапамагала яму хутка расці па службе.
З 1 лістапада 1942 года Самаркін – камандзір узвода разведкі, з 15 лістапада – камандзір роты, а яшчэ праз паўгода – намеснік камандзіра атрада. А 31 ліпеня 1943 года пры раздзяленні атрада імя Шыша ён становіцца камандзірам новага партызанскага атрада імя Калініна.
…Шумяць векавыя сосны. Сонца хіліцца да захаду, яго промні прабіваюцца праз рэдкія вершаліны дрэў і асвятляюць невялікую паляну. На ёй – строй партызан. Перад імі прыземісты, шыракаплечы, з абветраным тварам камандзір гаворыць гучна і зразумела – паўтарэння не трэба. Кожнае слова Юрыя Самаркіна, рашучы ўзмах правай рукі, на якой не хапала двух пальцаў, — гэта рашучасць і ўпэўненасць у намечанай аперацыі.
На досвітку партызаны зрабілі засаду па дарозе Леніна-Цімашэвічы. Неўзабаве вецер данёс гул матораў. “Падпусцім як можна бліжэй, а біць будзем толькі па цэлях”, — гаворыць Ю.Самаркін і бачыць, як моцна сціскаюць у руках зброю партызаны, пільна ўглядаючыся ў дарогу.
Скарацечны раптоўны бой. Гарыць аўтамашына, другая… 16 салдат і 2 нямецкія афіцэры былі знішчаны ў час гэтай аперацыі. Атрад значна папоўніў свае запасы зброяй і боепрыпасамі, а галоўнае – не страціў ніводнага чалавека.
Самаркін вельмі добра ведаў людзей. Аднолькава ўважліва адносіўся да камандзіраў усіх рангаў і радавых партызан. Ён умеў строга індывідуальна падысці да чалавека, дарэчы, неяк па-асабліваму цёпла, проста і шчыра пагутарыць, выслухаць кожнага, даць патрэбную і своечасовую параду, тактоўна ўказаць на памылкі ці ўпушчэнні, а таксама няправільныя дзеянні начальніка ці падначаленага.
А яшчэ Юрый Мікалаевіч любіў жарты. Яго бадзёрасць, няўрымслівасць, перадаваліся і лясным байцам. Аднак у любой складанай абстаноўцы ён заставаўся надзвычай спакойным  ураўнаважаным, хутка прымаў неабходныя рашэнні.
Добра і ўмела Ю.М.Самаркін ваяваў. У атрадзе яго паважалі за адкрыты вясёлы характар, за здольнасць хутка выконваць адказныя і небяспечныя загады вышэйшага начальства. Ён пастаянна знаходзіўся ў самай гушчыні бою, самае цяжкае браў на сябе. Ён не выдаваў загадаў падначаленым з каманднага ўмацаванага пункта.  Яго “стаўка” знаходзілася там, дзе быў ён сам: у акопе, у наступальным ланцугу партызан, у засадзе, калі тэрмінова патрэбен быў “язык”.
Можна шмат прыкладаў прывесці аб мужнасці і смеласці Самаркіна. Так, на станцыі Люшча ён агнём аўтамата знішчыў сем патрулёў, забраў кулямёт і шэсць вінтовак. У баі пад пасёлкам Леніна ва ўпор застрэліў трох фашыстаў, але быў паранены і сам. Удзельнічаў у разгроме васемнаццаці гарнізонаў праціўніка і звыш двух дзесяткаў паліцэйскіх участкаў. Пры яго непасрэдным удзеле народныя мсціўцы пусцілі пад адхон 14 эшалонаў з жывой сілай і тэхнікай ворага.
У 40-дзённай абароне Дняпроўска-Бугскага канала Ю.М.Самаркін умела кіраваў боем, у якім яго атрад знішчыў 270 гітлераўцаў. Тут ён быў зноў паранены, але поле бою не пакінуў.
Любоў яго да свайго народа, Радзімы, як кажуць, была бязмежнай. З нянавісцю ён адносіўся да захопнікаў, якія сеялі смерць і разбурэнне на нашай зямлі. Фашысты пра такіх, як Самаркін, гаварылі: “Гэтыя дзікуны фактычна выкінулі за борт усе правілы вядзення вайны. Яны ваююць удзень і ўначы, у дождж і ў снег, паяўляюцца там, дзе іх ніхто не чакае. Страляюць да апошняга патрона не толькі здаровыя, але і параненыя. Са звязкамі гранат з крыкамі “Ура!” кідаюцца пад танкі. Перавагу аддаюць смерці перад палонам”.
Пасля вайны Ю.М. Самаркін некаторы час працаваў старшынёй Драгічынскага райвыканкама, пазней – на ніве народнай асветы ў Столінскім раёне. Аднак ён часта прыязджаў на Драгічыншчыну, дзе сустракаўся з баявымі сябрамі. Разам яны ўспаміналі былыя рэйды і паходы, агні партызанскіх кастроў.
На жаль, у жніўні 1961 года Юрыя Мікалаевіча Самаркіна не стала. Цяжкія раны, кантузіі ваеннага ліхалецца зрабілі сваю чорную справу.
Заўчасна, усяго толькі на 47-м годзе адышоў ён з жыцця. Родныя і баявыя сябры пахавалі яго на гарадскіх могілках у Баранавічах.
Аляксей ФЁДАРАЎ.

Поделиться новостью:

Популярно

Архив новостей

Похожие новости
Рекомендуем

Наталья Кочанова избрана председателем Совета Республики восьмого созыва

Председателем Совета Республики Национального собрания Республики Беларусь восьмого созыва...

Как высокотехнологичная диагностика помогает сохранять здоровье

Путь пациента к выздоровлению начинается со своевременной качественной диагностики заболевания....

Об обеспечении электробезопасности при проведении сельскохозяйственных работ

Для обеспечения электробезопасности, а также в рамках информирования Дрогичинская...

О профилактике электротравматизма в сезон рыбной ловли

Статистика несчастных случаев с населением в Республике Беларусь свидетельствует...