1 верасня ўступіў у сілу Закон “Аб правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”

1 верасня ўступіў у сілу Закон “Аб правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі”. Па просьбах чытачоў паведамляем пра асноўныя змены, якія ім унесены.

Для вывучэння новых правіл у школах прадугледжаны трохгадовы пераходны перыяд. У дыктоўках памылкі будуць выпраўляцца чырвоным, але адзнака будзе залежаць толькі ад колькасці памылак паводле старой арфаграфіі. У цэнтралізаваныя тэсціраванні і разнастайныя экзаменацыйныя заданні тры гады не будуць уключацца пункты, якія тычацца новых правілаў. Альбо пры няправільным адказе іх не залічаць як памылкі. У той жа час трохгадовы перыяд не тычыцца СМІ, кніжных выдавецтваў.

У продажы ўжо з’яві-ліся “Беларускі арфаграфічны слоўнік” і “Сучасны руска-беларускі слоўнік для школьнікаў”, складзеныя паводле новых правілаў.
Па-першае, ліквідаваны выключэнні з “залатога” беларускага правіла акання. Адгэтуль калі на “о” не падае націск, яно пішацца як “а”: было Токіо, стала Токіа.
Па-другое, “у” пасля галоснай пераходзіць у “ў” не толькі ў беларускіх, але і ў іншамоўных словах: раней пісалі “ва універсітэце”, будзе – “ва ўніверсітэце”. Выключэнне, аднак, усё ж зроблена: для лацінскіх слоў, якія заканчваюцца на –ус і –ум: радыус, прэзідыум.
Па-трэцяе, у канцоўках слоў на –эль і –эр “э” перайшло ў “а” паводле народнага вымаўлення: “камп’ютэр” змяніў аблічча на “камп’ютар”, а замест “шніцэля” трэба есці “шніцаль”.
Па-чацвёртае, многія словы, у якіх вымаўляецца “э”, атрымалі і на пісьме законнае “э”: сэрвіс, рэзюмэ.
Па-пятае, адбыліся змены ў правапісе складаных і складанаскарочаных слоў. Усе часткі пішуцца так, як чуюцца: райвыканкам, спецкар, прафкам.
Па-шостае, спрошчаны правілы пераносу слоў, што цалкам адпавядае сучасным выдавецкім тэхналогіям.
Па-сёмае, упарадкавана напісанне вялікай і малой літар. У першую чаргу гэта тычыцца слоў рэлігійнага значэння: “бог” нарэшце будзем пісаць з вялікай літары – Бог.